GÖÇ 1-1695
Üç Kardeşin Göç Hikâyesi Cobur’da kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılara göre köyün geçmişi, Horasan’dan başlayan eski bir göç hikâyesine uzanır.
Aileden ve köy büyüklerinden aktarılan bilgilere göre Mıllıyan (Millî/Milan) aşiretiyle bağlantılı üç kardeş, Horasan’dan ayrılarak batıya doğru göç etti. Bu göç için anlatılarda 1695 tarihi verilmektedir. Üç kardeşten birinin Kal Mahmut olduğu aktarılmaktadır.
Uzun yolculuğun ardından Kal Mahmut’un bugünkü Cobur (Çowir/Gündeğdi) çevresine geldiği ve buraya yerleştiği anlatılır. Ailesinin zamanla büyüdüğü ve sonraki kuşakların Cobur’da yaşamaya devam ettiği belirtilmektedir.
Axşiş ve Cobur
Kuşaktan kuşağa aktarılan bilgilere göre Kal Mahmut’un yerleştiği toprakların o dönemde Axşiş (Ağsiş) ağasıyla bağlantılı olduğu anlatılmaktadır.
Arazinin mülkiyetinin tam olarak kime ait olduğunu gösteren tarihî bir tapu veya arazi belgesine ise henüz ulaşılmış değildir. Bu nedenle Axşiş ile Cobur arasındaki mülkiyet bağlantısı araştırılması gereken önemli konulardan biridir.
Palu kayıtlarına uzanan izler
Cobur’un eski tarihini araştırırken Palu kayıtları ayrı bir önem taşımaktadır. Çünkü bugünkü Karakoçan’ın bulunduğu bölgenin geçmişini araştırırken Palu’nun eski idari kayıtları önemli kaynaklar arasında yer almaktadır.
Bu konuda en dikkat çekici kaynaklardan biri 1841 tarihli Palu nüfus defterleridir.
Osmanlı Arşivi’nde bulunan kayıtlar üç ana defter halinde korunmaktadır:
NFS.d 2687 — Palu merkezindeki Müslüman nüfus.
NFS.d 2688 — Palu kazasına bağlı nahiye ve köylerdeki Müslüman nüfus.
NFS.d 2689 — Palu ve çevresindeki gayrimüslim nüfus.
Cobur araştırması açısından özellikle NFS.d 2688 numaralı defter önem taşımaktadır. 357 sayfadan oluşan bu defter, Palu kazasına bağlı nahiye ve köylerde yaşayan Müslüman nüfusun hane esasına göre kayıtlarını içermektedir.
1695 olarak aktarılan göç tarihi ile 1841 tarihli bu kayıtlar arasında yaklaşık 146 yıl bulunmaktadır. Bu nedenle defterlerde Kal Mahmut’un kendisinden çok, sonraki kuşaklara ait aile ve hane bağlantılarının izlerinin bulunması ihtimali araştırılmalıdır.
Bugün üç kardeşin Horasan’dan çıkışını ve 1695 tarihini doğrudan doğrulayan bir belgeye henüz ulaşılmış değildir. Horasan, üç kardeş, Mıllıyan, Kal Mahmut, Axşiş ve Cobur bağlantısı kuşaktan kuşağa aktarılan anlatının temel parçalarını oluşturmaktadır. Palu kayıtları ise bu anlatının tarihî belgelerle karşılaştırılabileceği önemli kaynaklardan biridir.
Horasan’dan başladığı anlatılan yolculuk, Kal Mahmut’la Cobur’a uzanıyor. Üç kardeşle başlayan bu göç hikâyesinin izleri, yüzyıllar sonra Palu’nun eski kayıtlarında araştırılmaya devam ediyor.
Araştırma Notu
Üç kardeş anlatısı üzerinde yapılan değerlendirmeler, Kal Mahmut dışındaki diğer iki kardeş ile Kavaklıdere ve Axşiş arasında bir bağlantı bulunabileceği ihtimalini düşündürmektedir. Ancak bugün için bu bağlantıyı doğrulayan yeterli tarihî belge bulunmadığından kesin bir sonuca varmak mümkün değildir.
Kavakdere ve Axşiş’in eski aile kayıtları ile Palu nüfus defterlerinin karşılaştırılması, üç kardeşin farklı yerleşimlere dağılıp dağılmadığının anlaşılması açısından araştırılması gereken önemli bir konu olarak not edilmiştir.
Araştırma
Tarih: Wikipedia TARBİS TTK VGMA
Bu yazıya yorum yap
Düşüncelerinizi paylaşın, görüşlerinizi bizimle buluşturun.
Yorum Yap
Yorum yazmak için COBUR Üye Merkezi hesabınızla giriş yapın. Ziyaretçiler yorumları okuyabilir.
Üye Merkezi’ne Giriş YapGiriş yaptıktan sonra bu sayfaya dönün. Üyeliğiniz otomatik kontrol edilecektir.
Yorumlar (0)
Henüz onaylanmış yorum yok.











