Efendi Güneş faytoncular

FAYTONCULAR

Bir zamanlar Dep (Karakoçan) ilçesinin nakliye, eşya ve taşımacılık işlerini atlı faytoncular yapardı. Taşıma ve nakliyat işlerinde en gözde kullanılan araç ve vasıtalardan biriydi.

Motorlu araçların giremediği yerlere ya da pazarlık sırasında yüksek fiyat istedikleri durumlarda, bazen de birkaç küçük eşya veya az miktarda mal taşımacılığında faytonlar müşterilerin en makbul tercihleri arasında yer alırdı.

Faytoncular; inşaat malzemeleri, ev taşımacılığı, beyaz eşya (buzdolabı, fırın ve zaruri ev ihtiyaçları) gibi yükleri evlere taşımakta oldukça yaygın şekilde bu işi yaparlardı.

Birçok yerde nakliye fiyatları standarttı. Faytoncular arasında dahi ilke ve prensipler vardı. Standart olan fiyatlara riayet etmek, çok ahlaklı bir davranış olarak görülürdü. Elbet serbest piyasa şartları da vardı. Kimileri bu fiyatlara uymaz, daha ucuza pazarlık ederek çalışırdı. Ancak bu kimseler sürekli meslektaşları tarafından eleştirilirdi.

Faytoncular Karakoçan ilçe ve mahallelerinde nakliyyaptıkları gibi, bazen etraftaki yakın ve civar köylere kadar da bu işi yaparlardı. Kalecik, Dımılı, Golpar, Karapar gibi çevre köylere kadar yük götürürlerdi.

Bir zamanlar Karakoçan’ın en çok faytoncuları COBUR’lulardı. Bilhassa Karapınar Köylüleri… Dört veya beş kişinin faytonculuk yaptığını hatırlıyorum.

İlçenin temiz tutulması açısından atların dışkıları için torba takma zorunluluğu bile vardı. Bu tedbir alınmıştı. Faytonlar belirli yerlerde dururlardı..

Faytonculuğun geçmişi çok eskilere dayanır. Antik Mısır Uygarlığı’nda faytonculuk yaygın olarak yapılmıştır. Yine dünyanın birçok yerinde fayton kullanılmaktadır. Çoğu yerde turizm amaçlı kullanılmaktadır.

Karakoçan ilçesinin bu güzel sanat ve nakliye hizmetini veren faytonculuğun artık pek izlerine rastlanmıyor.

Büyük şehirlerde turistik amaçlı kullanılan faytonlar ise bir hobi ve merak uyandırıyor.

Galiba turizm amaçlı olarak Palu’da da rastlanmaktadır.

Faytoncular hakkındaki bilgi ve yorumlarınız, eksik bilgilerin tamamlanmasına ve konuya daha fazla önem kazandırılmasına katkı sağlayacaktır.

Not: Resimler alıntıdır.

GÜNEŞ EFENDİ